Jeśli chodzi o układ moczowy to najczęstszą jego dolegliwością jest zapalenie dróg moczowych. Żeby zminimalizować ryzyko zachorowania na tę chorobę, należy stosować się do kilku wskazówek. Musimy dużo pić. Nie tylko herbatę i kawę ale także soki, herbatki ziołowe i wodę w ilości 1-2 litry dziennie. W ten sposób produkuje się więcej moczu, jest on wydalany a razem z nim bakterie które mogą powodować zapalenie. Kolejnym plusem picia dużej ilości płynów jest fakt że bakterie trudniej się rozmnażają w rozrzedzonym moczu. Następnie korzystajmy z toalety zawsze gdy tylko odczuwamy taką potrzebę, nie przetrzymujmy moczu. Gdy tak robimy to zwiększa się ryzyko powstania zapalenia. Kobiety u których często występuje zapalenie musza się podmywać przynajmniej dwa razy dziennie. Ważne też by po skorzystaniu z toalety podcierać się od przodu do tyłu. Gdy kupujemy płyn do higieny intymnej to zwróćmy uwagę na jego Ph, powinno ono być neutralne. Nie kąpmy się nazbyt często i długo w wannie. Pod tym względem prysznic wypada bardziej korzystnie. Jeśli musisz skorzystać z publicznej toalety to używaj nakładki na deskę lub płynu który ją zdezynfekuje. Podczas miesiączki należy wkładać tampony na góra 2 – 3 godziny. Raz w roku należy wykonywać ogólne badanie moczu. Jeśli jesteś w ciąży to rób to częściej, nawet co miesiąc. Jeśli prowadzisz intensywne Zycie seksualne to ryzyko zapalenia pęcherza jest większe u ciebie. Podczas stosunku bakterie z odbytu i okolic pochwy mają łatwiej przedostać się do cewki moczowej i do całego układu. Dlatego wskazane jest sikanie zaraz po stosunku by oczyścić drogi moczowe. Najlepiej by była oboje parzyli prysznic przed i po stosunku. Gdy masz wielu partnerów pamiętaj o prezerwatywie. Jeśli na coś chorujesz i stosujesz kuracje antybiotykową to pamiętaj o probiotykach. Gdy tylko wystąpią pierwsze objawy zapalenia udaj się natychmiast do lekarza. Mowa tu o świądzie, pieczeniu, bólu, częstym i bolesnym oddawaniu moczu. Jeśli zapalenie się przeciąga to może dojść do zapalenia nawet w nerkach. Wszystkie leki należy stosować z umiarem po konsultacji z lekarzem. Rozwojowi choroby sprzyja noszenie krótkich spódnic, siadanie na mokrej ziemi lub betonie. Opisane porady nie są trudne do zrealizowania, natomiast zmniejsza ryzyko zapalenia pęcherza i to wielokrotnie. Kobiety znacznie częściej zapadają na tę chorobę ponieważ mają krótszy przewód moczowy i bakterie łatwiej mają dostać się do organizmu.

Do narządów chłonnych najwyższego rzędu należy zaliczyć białą miazgę śledziony i grasicę. Śledziona jest narządem nieparzystym utworzonym z tkanki siateczkowatej, położonym w jamie brzusznej. O ile węzły chłonne są włączone do układu chłonnego, to śledziona, mimo podobnej budowy, włączona jest do układu krwionośnego. Znaczenie śledziony jest wielorakie:

- jest magazynem krwi, który wyłącza pewną ilość ciałek z krwioobiegu i dopiero przy wzmożonym zapotrzebowaniu na tlen oddaje je z powrotem; – jest narządem rozkładu niektórych krwinek, zwłaszcza erytrocytów; – wytwarza limfocyty i oddaje je do krwi; – wytwarza pewne substancje wzmagające funkcję ochronną ustroju i jego odporność. Grasica składa się z dwóch płatów: prawego i lewego, najczęściej asymetrycznych. Leży ona pośrodkowo poniżej gruczołu tarczowego i do przodu od tchawicy. Kształt i wielkość grasicy są osobniczo bardzo zmienne. W pełni rozwoju jest ona tylko w wieku dziecięcym. Wzrasta do 2-3 roku życia i tę wielkość zachowuje do okresu pokwitania. W miarę starzenia się organizmu miąższ grasicy stopniowo zanika na rzecz tkanki tłuszczowej. W wieku 21-25 lat oba składniki są mniej więcej tej samej wagi. Później następuje coraz większy przyrost tkanki tłuszczowej. Grasica różni się od innych narządów chłonnych istnieniem tzw. bariery immunologicznej. Jest ona narządem chłonnym nadrzędnym. Wszystkie narządy chłonne są przez nią kierowane. W okresie zarodkowym limfocyty produkowane w szpiku kostnym dostają się do grasicy, gdzie “uczą się” rozpoznawania obcych tkanek, a następnie wywędrowują do innych narządów chłonnych, które dopiero w życiu pozapłodowym przejmują funkcję wytwarzania tych ciałek. Znaczenie narządów chłonnych polega przede wszystkim na wytwarzaniu limfocytów. Równocześnie spełniają one rolę filtrów dla przesączających się przez ich tkankę soków tkankowych i chłonki. Można powiedzieć, że narządy chłonne są ochroną “środowiska wewnętrznego” ustroju przed wpływami zewnętrznymi (zakażenie), regulują stosunek organizmu do otoczenia, a zwłaszcza chronią jego skład humoralny. U dorosłego człowieka wszystkie narządy chłonne podobnie jak grasica ulegają redukcji, która zwiększa się z wiekiem. Limfocyty, bardzo liczne we krwi i chłonce w wieku dziecięcym, w miarę starzenia się organizmu stają się coraz mniej liczne i w części narządów chłonnych zanikają prawie zupełnie. Ośrodki reakcji wytwarzają się znacznie rzadziej, a w starszym wieku w ogóle przestają powstawać. To samo dzieje się w czasie długotrwałych chorób wyniszczających organizm. U człowieka zdolność regeneracyjna przejawia się bardzo słabo i zwykle prowadzi do utworzenia tkanki bliznowatej. Po całkowitym usunięciu węzła wytwarzanie się nowej tkanki chłonnej nie jest możliwe. Regeneracja może nastąpić tylko z pozostałych szczątków.

Limfocyty powstają w tkance wszystkich narządów chłonnych. Narządy chłonne zbudowane są z tkanki siateczkowatej, której oczka prawie wyłącznie wypełnione są limfocytami. Rozbudowa tkanki chłonnej w narządy chłonne osiąga różny stopień organizacji. Do najniższych postaci zaliczyć można skupienia limfocytów, które występują przeważnie w błonach śluzowych. Twory te mogą wytwarzać chłonne grudki wtórne. Są to koncentryczne zagęszczenia tkanki chłonnej. Grudki wtórne nie są tworami stałymi i nie są związane z określonym miejscem, lecz powstają w przebiegu przewlekłych stanów zapalnych, po czym znikają i powstają na nowo w innym miejscu. Do niższych postaci narządów chłonnych zaliczyć można: plamy mleczne, grudki samotne, grudki skupione i migdałki. Plamy mleczne są to białawe obszary przypominające plamy rozlanego mleka. Występują one w sieci większej i mniejszej (więzadle wątrobowo-dwunastniczym). Są to skupienia limfocytów zawieszone w tkance siateczkowatej, obficie zaopatrzone w naczynia krwionośne. Nie są to twory stałe. Jeżeli limfocyty wywędrują z nich, mogą wypełniać się tłuszczem i przekształcać w komórki tłuszczowe, a po zaniku tłuszczu z tworu tłuszczowego na nowo może powstać plama mleczna. Znaczenie plam mlecznych polega na obronie organizmu przed bakteriami i ich toksynami. Grudki chłonne samotne są to małe nagromadzenia tkanki limfatycznej. W środku grudki limfocyty są rozmieszczone rzadziej, zaś na obwodzie gęściej, co sprawia, że w środku widać pola jaśniejsze, zwane ogniskami rozmnażania albo reakcji. Grudki chłonne skupione są nagromadzeniem grudek samotnych ułożonych bardzo gęsto koło siebie. Zarówno nad grudkami samotnymi, jak i skupionymi nabłonek błony śluzowej nie posiada żadnych przerw. Naczynia krwionośne rozgałęziają się silnie dookoła grudek i wysyłają do ich wnętrza delikatne naczynia włosowate. Naczynia chłonne nie wchodzą do środka grudek, rozgałęziają się jednak bardzo obficie na ich powierzchni, tworząc zatokowate rozszerzenia i otaczając grudki dookoła. Migdałki stanowią odmienną postać tkanki limfatycznej. Są zbudowane podobnie jak grudki chłonne skupione. Różnią się tym, że naczynia limfatyczne nie dochodzą do nich tak blisko do poszczególnych grudek, jak w grudkach skupionych. Do wyższych postaci narządów chłonnych zaliczamy węzły chłonne. Są to narządy zamknięte, otoczone torebką i włączone w przebieg naczyń chłonnych. Chłonka wpływa do nich przez naczynia doprowadzające, przepływa przez tkankę siateczkowatą, porywa wytworzone limfocyty oraz zostaje przecedzona i odpływa z węzłów przez naczynia odprowadzające. Kształt węzłów chłonnych jest bardzo różny: okrągławy, spłaszczony, nerkowaty, owalny lub w kształcie ziarna fasoli. Z jednej strony znajduje się wgłębienie zwane wnęką. Barwa węzła jest zależna od jego czynności, stopnia ukrwienia i jego położenia. Węzły położone przy wnęce płuca często mają granatowo-stalowe zabarwienie wywołane zawartością pyłu węglowego. Węzły położone w krezce, w związku z przepływem przez nie chłonki obfitującej w tłuszcze, mają zabarwienie mleczne. Węzły położone w pobliżu śledziony i wątroby mają zabarwienie brązowe z powodu obecności barwnika krwi. Wielkość węzłów chłonnych waha się w granicach od mikroskopowej do około 3ż7şcm średnicy. Układają się one w grupy od 2 do 15, chociaż mogą występować również pojedynczo. Każdy narząd i każda część ciała wysyłają w swoją chłonkę do jednej lub kilku grup węzłów. Węzły przynależne do jednego narządu lub jednej części ciała nazywamy węzłami regionalnymi. Węzły chłonne objęte są łącznotkankową torebką, od której odchodzą do wewnątrz beleczki. Tworzą one gruby zrąb węzła, natomiast siateczka tkanki siateczkowatej wytwarza delikatny zrąb położony obok pierwszego. Część obwodową, czyli korę narządu, tworzą grudki chłonne. Część środkową – czyli rdzeń – tworzą limfocyty skupione w bardziej luźne pasma rdzeniowe. Na obwodzie narządu bezpośrednio pod torebką tkankę chłonną obejmuje tak zwana zatoka brzeżna, od niej zaś w kierunku wnęki biegną zatoki pośrednie. Do zatoki brzeżnej dochodzą naczynia chłonne doprowadzające, zaś z wnęki wyprowadzają limfę znacznie mniej liczne, ale grubsze naczynia chłonne odprowadzające.

Żylakami nazywamy trwałe, organiczne rozszerzenie żył w postaci sznurów, splotów lub kłębków. Żylaki stanowią jedną z najczęstszych chorób. Stwierdza się je u około 10-15% ludzi, a po 40 roku życia u 30%, częściej u kobiet. Zmiany żylakowate są procesem nieodwracalnym, postępującym, wskutek narastającej niewydolności żył powierzchownych, przeszywających i w końcu głębokich. W miarę upływu lat z obecnością żylaków są związane coraz liczniejsze powikłania, wymagające długotrwałego leczenia i powodujące trwałe inwalidztwo. Dlatego też żylaki można zaliczyć do chorób społecznych. Uwzględniając czynniki usposabiające odróżnia się żylaki: – pierwotne, występujące przy prawidłowym stanie żył głębokich, – wtórne, będące następstwem niedrożności żył głębokich lub przetoki tętniczo-żylnej . W obrębie żylaków pierwotnych wyróżniamy: – żylaki siateczkowate i miotełkowate, – żylaki głównego pnia żyły odpiszczelowej i odstrzałkowej, – żylaki odgałęzień żyły odpiszczelowej i odstrzałkowej, – żylaki żyły biodrowej wewnętrznej. Etiologia

Żylaki powstają w wyniku zaburzenia stosunku między ciśnieniem krwi w żyle a wytrzymałością jej ściany. Do czynników osłabiających ścianę żył bądź zwiększającą w niej ciśnienie krwi należą: – właściwości konstytucjonalne – dziedziczne, wiodące do nieprawidłowego ukształtowania zastawek (wg opracowań bazylejskich wynoszą ok. 77,15%). – obciążenie statyczne “niefizjologiczny tryb życia” – tj. praca stojąca, mała aktywność ruchowa. Do czynników potęgujących objawy choroby żylakowej należą: – wzmożone ciśnienie śródbrzuszne, – porody,

- przebyte choroby żył, – przetoki tętniczo-żylne, – alkoholizm, – otyłość,

- przyjmowanie estrogenów (śr. antykoncepcyjne).

Właściwości konstytucjonalne przejawiają się w atonii niektórych tkanek, zwłaszcza włókien sprężystych (elastopatia), czego wyrazem mogą być: żylaki kończyn dolnych, odbytu, powrózka nasiennego oraz płaskostopie, przepukliny, opuszczenie trzewi. Najczęściej jednak żylakom kończyn dolnych towarzyszą żylaki odbytu i płaskie stopy. Postawa stojąca człowiekajest bardzo ważnym czynnikiem usposabiającym do powstania żylaków. Szczególnie predysponowane są osoby pracujące w pozycji stojącej, a także wykonujące krótkotrwałe wysiłki fizyczne, kiedy to ciśnienie tłoczni brzusznej jest przenoszone do żył biodrowych. W początkowym okresie żylaki pierwotne nie powodują żadnych dolegliwości, a chorzy zgłaszają się do lekarza jedynie ze względów kosmetycznych. Pierwszym objawem jest zwykle uczucie ciężaru, zmęczenia, rozpierania i ciężkości, pojawiające się po długotrwałym staniu i siedzeniu, potem pojawiają się bóle, kurcze mięśni a w końcu obrzęki – zwłaszcza w obrębie stopy i okolicy kostek, z biegiem czasu nie ustępujące po nocnym odpoczynku. Objawy powyższe są wyraźniej zaznaczone w żylakach wtórnych, przsważnietowarzyszą im zmiany troficzne, znaczne obrzęki i owrzodzenia w okolicy kostek. Badanie przedmiotowe

Ma ono na celu stwierdzenie rodzaju żylaków, ich umiejscowienia i rozmiarów, wydolności pni żylnych powierzchownych, wydolności żył przeszywających oraz drożności i wydolności układu żył głębokich. Ponadto należy sprawdzić czy istnieją stany zapalne skóry, zmiany barwnikowe, wypryski, owrzodzenia. Zawsze obowiązuje badanie tętna na obwodzie. Oglądając kończynę chorego (w postawie stojącsj) widzimy liczne wężowate sznury i sploty żylne, często z balonowatymi uwypukleniami. Są one miękkie, niebolesne a stopień ich wypełnienia zależy od ułożenia kończyny. W miejscach przejścia przez powięź niewydolnej żyły przeszywającej powstaje kuliste rozdęcie żylne. Naciskając je palcem możemy wyczuć ubytek w powięzi. Do sprawdzenia drożności żył głębokich, wydolności żył powierzchownych oraz żył przeszywających kończyn dolnych służy szereg prób możliwych do wykonania w każdych warunkach. Należą do nich:

- próba Szwartza,

- próba Trendelenburga, – próba Perthesa,

- próba opaskowa, – próba Pratta.

Próba Szwartza: służy do sprawdzenia wydolności zastawek żyły odpiszczelowej. Opukując palcami jednej ręki żyłę odpiszczelową goleni, wywołujemy falę krwi, którą wyczuwamy w żyle odpiszczelowej na udzie palcami drugiej ręki. W żyle, w której zastawki są wydolne, drganie nie jest przenoszone. Próba Trendelenburga. Chory unosi kończynę dolną do góry, co powoduje opróżnienie żylaków i żył powierzchownych. Gumowym drenem zaciskamy okolicę ujścia żyły odpiszczelowej i polecamy choremu wstać. Zdejmujemy zacisk i obserwujemy kierunek wypełniania się żył powierzchownych. Natychmiastowe wypełnienie się żył powierzchownych z góry na dół świadczy o niewydolności zastawek żyły odpiszczelowej (ryc. 12a). Badanie powtarzamy, z tym, że w pozycji stojącej nie zdejmujemy zacisku. Szybkie wypełnienie się żył powierzchownych i żylaków (do 35 sek.) świadczy o niewydolności żył łączących (próba dodatnia), jeżeli zaś wypełniają się po upływie 35 sek., żyły przeszywające są wydolne (próba ujemna)

Z badań wynika że prawie 80% młodych dziewczyn przed 20 rokiem życia uprawia seks i do tego zacho0dzą w ciążę. Oczywiście nie planując na tym poziomie posiadania dziecka. Liczba takich nastolatek co roku sięga 900 000. Dlatego coraz głośniej mówi się o tym że dziewczyna która rozpoczęła życie seksualne powinna stosować skuteczną metodę antykoncepcji. Najskuteczniejsze i najwłaściwsze dla tych kobiet są pigułki dwuskładnikowe, plastry hormonalne i pierścienie dopochwowe. Pigułka dla młodej dziewczyny powinna być niskodawkowa, więc powinna zawierać 20 mikrogramów estrogenu oraz progestagen który przynosi dodatkowe korzyści zdrowotne. Łagodzi on dolegliwości związane z okresem dojrzewania. Dziewczyną z nieregularnym okresem zaleca się pigułki stosowane codziennie przez 28 dni. W ten sposób zostanie uregulowany cykl miesiączkowy. Dla dziewczyn które mają obfite krwawienie przepisuje się pigułki które zawierają walerian estradiolu. Hormon ten po zażyciu ulega przemianie w estradiol. Działanie tego hormonu jest łagodniejsze od tych podstawowych. Są też pigułki wskazane dla dziewczyn które mają problemy z trądzikiem i przetłuszczaniem włosów. Wpływają one w ten sposób na organizm ze zmniejszają działanie męskich hormonów płciowych które odpowiadają miedzy innymi za gruczoły łojowe. Jest też pewna grupa nastolatek u których pigułka taka się nie sprawdzi w ciągu pierwszego roku stosowania. Chodzi przede wszystkim o błędy w zażywaniu, zapominanie o cyklicznym połykaniu itp. Dlatego tym które są mniej systematyczne radzi się stosowanie plastrów hormonalnych, nosi się go przez cały tydzień i wymienia na nowy. Można też zastosować pierścień antykoncepcyjny który wystarczy że wymienimy co miesiąc. Młode kobiety nie powinny stosować wkładek domacicznych, ponieważ grozi to przewlekłym zapaleniem, czasem może doprowadzić do kłopotów z zajściem w ciąże. Niektórzy specjaliści twierdzą że nastolatki powinny stosować dwa środki antykoncepcyjne jednocześnie. Pigułka plus na przykład plaster zapewnia sto procent pewności. Jeśli dodatkowo zostanie użyta prezerwatywa to zabezpieczy ona dziewczynę przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Nastolatka przed zażyciem pigułek powinna przeprowadzić stosowane badania, a wśród nich: ciśnienie tętnice – pomiar, cytologia, oznaczenia hormonalne. Te ostatnie robi się w przypadku gdy występują nieregularne menstruacje lub krwawienia. Nieważne ile dziewczyna ma lat to do ginekologa powinna się zgłosić zaraz po rozpoczęciu współżycia seksualnego. Jeśli nie dochodzi do stosunku to może poczekać nawet do 20 roku życia.